Ontwrichting door klimaatopwarming is al volop aan de gang.  Het ene seizoen is extreem nat, het andere dan weer uitzonderlijk droog, en het volgende seizoen historisch warm. Er is wetenschappelijke consensus dat snelle en drastische klimaatactie noodzakelijk is om de schade te beperken. Een transitie naar een koolstofneutrale maatschappij is nodig en onafwendbaar. Door die grote uitdaging op het niveau van een stad als Sint-Niklaas aan te gaan zijn er vele opportuniteiten om tegelijk onze stad gezelliger, gezonder en eerlijker te maken. We moeten die kansen grijpen zodat er net meer draagvlak en enthousiasme komt voor een klimaatneutrale samenleving en aversie voor verandering wordt overwonnen. Het klimaatbeleid zal sociaal zijn, of niet zijn. Daarom gaan we volop voor een rechtvaardig klimaatbeleid dat voor iedereen werkt.

De belangrijke thema's waarop een stad kan sturen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en de gevolgen van opwarming te beperken zijn gekend: volop inzetten op energiebesparing en duurzame energieproductie, vergroening & vernatting van de ruimte, actieve en duurzame mobiliteit zoals wandelen, fietsen, openbaar vervoer en elektrische of deelmobiliteit promoten, het slim en circulair energiezuinig maken van woningen, en tegelijk de comfort van wonen verhogen, promoten en ondersteunen van korte keten en duurzame initiatieven in landbouw & voeding, zowel aan de productiekant als aan de consumentenkant als het voorzien van duurzame jobs in een circulaire economie. Al deze uitdagingen worden verder uitgewerkt in een apart hoofdstuk.

De uitdagingen die er op elk van deze thema's zijn, kunnen we als stad niet alleen aan. Enerzijds moeten we kijken of beleidsambities en subsidies van bovenlokale overheden (Provinciaal, Vlaams, federaal en Europees) aansluiten bij onze eigen ambities.  Anderzijds moeten we samen met burgers, bedrijven, verenigingen en instellingen acties  en ondersteuning uitwerken  om de noodzakelijke veranderingen op het terrein te realiseren. We voorzien hiervoor voldoende financiële middelen en herinvesteren de centen die terugverdiend worden door de maatregelen. Ook in de eigen stadsorganisatie sterkt klimaatbeleid zich uit over alle beleidsdomeinen en worden uitdagingen elk beleidsdomein aangepakt.

Naast het verminderen van de uitstoot moeten we ons voorbereiden op de gevolgen die nu reeds merkbaar zijn en onze stad klaarmaken voor het veranderende klimaat.

Door noodzakelijke klimaatacties slim aan te pakken kunnen we de stad gezelliger, gezonder en eerlijker maken.

1.🌱🤝💪 Een brede coalitie naar een klimaatneutrale stad

In 2050 moet Sint-Niklaas een klimaatneutrale stad zijn. Om dit te realiseren is er massale actie nodig van alle actoren die actief zijn op ons grondgebied. Groen pleit er voor dat er volop wordt ingezet om burgers, bedrijven, verenigingen en instellingen te betrekken en te ondersteunen om zo snel mogelijk duurzame resultaten op het terrein te realiseren.

Als Groen Sint-Niklaas zetten we in op volgende punten:

• We houden sterk vast aan de doelstellingen: Een klimaatneutrale stad tegen 2050. Om die doelstelling op langere termijn te bereiken moeten we vasthouden aan de doelstellingen uit het Tweede Burgemeestersconvenant: een reductie van 40% in CO₂-uitstoot tegen 2030.
• Sint-Niklaas moet zich blijvend aansluiten bij alle relevante initiatieven die bovenlokaal worden uitgerold om op een sociaal rechtvaardige manier de klimaatdoelstellingen te halen. Hierbij wordt gedacht aan alle volgende burgemeestersconvenant en alle opvolgers van het Lokaal Energie en Klimaatpact van de Vlaamse regering.
• We gaan maximaal op zoek naar subsidies van bovenlokale overheden en gebruiken deze om met al het verkregen geld onze ambities op vlak van klimaat nog hoger te leggen. (zie oa https://www.vvsg.be/milieu-klimaat-duurzaamheid/energie-en-klimaat/subsidies-en-financiering) 
• We betrekken iedereen voor zoveel mogelijk klimaatactie. Participatie leidt tot mede-eigenaarschap en zo verbreden we het draagvlak voor ecologische maatregelen. Er ontstaan nieuwe ideeën door de expertise die bij burgers aanwezig is te erkennen.
• We communiceren steeds transparant en effectief naar bedrijven, verenigingen en burgers.
• Een sociale reflex voor de meest kwetsbaren is cruciaal om te zorgen voor een sociaal rechtvaardige klimaattransitie waarbij iedereen geniet van de voordelen van een groene en klimaatvriendelijke gemeente. Het kan niet de bedoeling zijn dat premies gaan voor het betalen van de klimaatmaatregelen voor diegene die deze zelf kan betalen en dat mensen met minder financiële middelen de transitie niet kunnen maken. De strijd tegen verdere klimaatopwarming is een sociale strijd, de klimaattransitie moet bij gevolg ook sociaal en inclusief zijn.
• We voorzien voldoende financiële middelen voor investeringen in verduurzaming van het openbaar domein en staatseigendom, maar ook om ondersteuning te voorzien van burgers, verenigingen en bedrijven.
• Sommige klimaatmaatregelen vragen grote investeringen, maar ze leveren uiteindelijk wel een terugverdieneffect op, en betekenen dus ook op financieel vlak een winst. Hoe sneller je handelt, hoe sneller je de vruchten plukt. De winst uit groene investeringen moet op hun beurt dienen voor nieuwe groene investeringen. Zo verkrijg je een zichzelf versterkend duurzaam klimaatbeleid.
• Groepsaankopen met omringende gemeenten kunnen aanzienlijke voordelen opleveren. Voor gemeentelijke aankopen, maar ook voor producten waar burgers van kunnen genieten.
• We willen een mobiliteitsbeleid dat past in een klimaatneutrale stad. We worden nog meer een fietsstad en zorgen dat een sterk openbaar vervoer een alternatief vormt voor individueel autobezit. (Meer hierover kan u lezen in het hoofdstuk Mobiliteit.)
• We ondersteunen de transitiebeweging en -initiatieven in onze stad.
• Nu al wordt bij overheidsopdrachten rekening gehouden worden met duurzaamheid, dit moet verder worden uitgebouwd en een belangrijker criterium worden in het aankoopbeleid.
• De transitie van consumptie van meer plantaardige eiwitten i.p.v. dierlijke eiwitten is zeer belangrijk in de strijd tegen de klimaatopwarming. (Lees meer in het hoofdstuk Voeding en landbouw.)
• Landbouw is een belangrijke speler om tot een klimaatneutrale stad te komen. We ondersteunen daarom ook landbouwers en moedigen hen aan om te kiezen voor ecologische landbouw. (Lees meer in het hoofdstuk Voeding en landbouw.)
• Als lokale overheid zijn we voor velen het eerste aanspreekpunt voor concrete drempels die ze ervaren rond het realiseren van klimaatacties. We ontwikkelen een sluitende communicatiestrategie die vertrekt vanuit de vragen en uitdagingen van inwoners, wordt aangevuld met goede voorbeelden uit Sint-Niklaas en van (samenwerkingen met) het stadsbestuur, en waar helder wordt doorverwezen naar de initiatieven van andere overheden. Er is in het bijzonder aandacht om met deze communicatie doelgroepen te bereiken die vandaag te weinig door dergelijke communicatie worden bereikt.
• Groen wil dat Sint-Niklaas nog consequenter als ondersteuner met eigen goede voorbeelden inwoners op een laagdrempelige en aantrekkelijke manier overtuigt om klimaatactie te ondernemen.
• De samenwerking met klimaatcoaches in het onderwijs wordt verdergezet.
• We zetten verdere stappen om door energiescans en coaches verenigingen en ondernemers te helpen hun klimaatimpact te verminderen
• De vergroening van de speelplaatsen en van zorginstellingen zijn goed voor het welzijn van de kinderen en patiënten en zorgen ook voor opname van broeikasgassen. Deze acties worden verdergezet.

Lees meer voorstellen in de hoofdstukken Energie, Ruimte, Mobiliteit, Natuur & milieu, Voeding en landbouw, Wonen, Lokale Economie, Circulair materiaalgebruik en afval en Financiën en belastingen

2.🌱💪 De gevolgen van klimaatverandering inperken

Klimaatverandering afremmen is één zaak. Omgaan met de gevolgen die toch op ons zullen afkomen is een andere zaak. Stedelijke gebieden als Sint-Niklaas zijn extra gevoelig voor extreem weer door bijvoorbeeld het hitte-eilandeffect. We voelen allemaal dat de temperatuur in het stedelijk gebied hoger ligt dan in het landelijk gebied. In de toekomst zullen we meer wateroverlast, hittegolven en uitzonderlijke stormen meemaken. En dat kan grote gevolgen hebben voor de volksgezondheid, de landbouw, watervoorraden en ons energieverbruik voor koeling en verwarming.

Groen wil ons met volgende punten te wapenen tegen gevolgen van klimaatverandering:

• Het hemelwater en droogteplan Sint-Niklaas is, samen met het lobbenstadmodel, de basis over hoe we onze ruimte kunnen aanpassen om slim om te gaan met droogte, hevige en langdurige regenval. Het warmteactieplan  en het regionaal adaptatieplan Waasland worden gebruikt als basis om zowel negatieve gezondheidseffecten van hitte tegen te gaan door quick wins als door fundamentele veranderingen.
• Bij alle beleidsinitiatieven (bv het beleidsplan ruimte, afleveren van omgevingsvergunningen en plannen voor openbare werken) houden we steeds rekening met de bedreiging van opwarming van de aarde, zoals extreme neerslag, droogte en hitte. 
• We voorzien voldoende ruimte voor water te bufferen en te laten insijpelen in de bodem. We houden voldoende ruimte voor groen en waar verharding essentieel is, verkiezen we waterdoorlatende oppervlakten. Verharding zorgt voor slechte waterdoorlaatbaarheid. Nutteloze verharding moet daarom verwijderd worden en vervangen door parken, water, wadi's, grasvelden, struiken,… . Meer groen en water zorgt daarbovenop voor verkoeling en beschermt ons zo ook tegen hittegolven.
• Groendaken en gevelgroen zorgen ook voor wateropslag, verkoeling en isolatie. Vorige bestuursperiode zette we al een grote stap door gratis geveltuintjes aan te bieden voor inwoners. Ook werd de procedure om los het gratis geveltuintjes project een eigen groen gevel aan te leggen vereenvoudigd.
• Het is belangrijk om - zeker in stads- en dorpscentra - de komende bestuursperiode een nieuwe stap voorwaarts te zetten om extra groengevels en groendaken te realiseren. Zo kan worden gedacht om gratis advies aan te bieden aan wie zou overwegen een groendak aan te leggen op een bestaand gebouw. Vandaag durven veel inwoners geen groendak aanleggen uit vrees voor de beperkte draagkracht van het dak. Een gratis stabiliteitsdeskundige zou met professioneel advies kunnen aangeven wat de mogelijkheden van een groendak zijn. (Lees meer in het hoofdstuk natuur & milieu)
• Voor buffering kan je verder gaan dan parken en groen. Het kan ook met overstromingszones, wolkbreukboulevards, wadi’s en bufferbekkens. Ook vele kleine ingrepen, bijvoorbeeld langs wegen, kunnen samen een grote impact hebben.

Lees meer voorstellen in de hoofdstukken Ruimte en Natuur & milieu.

Terug naar overzicht programma