“Armoede bestrijd je niet door mensen minder te geven, maar door ervoor te zorgen dat iedereen de middelen heeft om menswaardig te leven.”

Groen Sint-Niklaas reageert kritisch op de hervorming van de aanvullende steun via het OCMW. Volgens de partij dreigt het nieuwe beleid kwetsbare inwoners te treffen zonder dat duidelijk is hoe dit hun situatie zal verbeteren.

"Natuurlijk moet werken lonen. Daar is niemand tegen, ook Groen niet", zegt gemeenteraadslid Sofie Heyrman. "Maar wie werken meer wil laten lonen, moet werken aantrekkelijker maken. Mensen die vandaag al moeite hebben om rond te komen minder steun geven, lost geen enkel structureel probleem op."

Werken laten lonen vraagt structurele keuzes

Volgens Groen ligt de sleutel bij een fiscale hervorming die de belastingdruk verschuift van arbeid naar consumptie en vermogen. Ook hogere minimumlonen en sterkere uitkeringen kunnen ervoor zorgen dat werken loont zonder mensen in armoede verder onder druk te zetten.

"Sociaal beleid maak je niet met slogans, maar met kennis van de realiteit waarin mensen leven", aldus Heyrman. "De referentiebudgetten zijn net ontwikkeld om objectief te bepalen wat mensen nodig hebben voor een menswaardig bestaan. Dat systeem afbouwen zonder een alternatief dat dezelfde bescherming biedt, is een stap achteruit."

Wetenschappelijk onderbouwd systeem

Jaren geleden werd het systeem van aanvullende steun ingevoerd op advies van de administratie, onder een coalitie waarin zowel Groen als Vooruit vertegenwoordigd waren.

Het systeem steunt op wetenschappelijk onderzoek. Academici ontwikkelden referentiebudgetten: objectieve berekeningen van wat mensen minimaal nodig hebben om een menswaardig leven te leiden. Die budgetten omvatten onder meer uitgaven voor voeding, kleding, huisvesting, verzekeringen, gezondheidszorg, mobiliteit en ontspanning.

Omdat elke gezins- en leefsituatie anders is, bestaat er niet één referentiebudget voor iedereen. Om berekeningen op maat mogelijk te maken, werden de REMI-tools ontwikkeld. Net die instrumenten werden in Sint-Niklaas gebruikt en staan vandaag onder druk.

Minder steun voor meer mensen

Van de berekende aanvullende steun zal voortaan nog slechts 80 procent worden uitbetaald. Bovendien worden niet alle budgetkorven volledig toegepast, waardoor de effectieve steun in veel gevallen nog lager uitvalt.

Vroeger gold deze beperking enkel voor mensen die als activeerbaar werden beschouwd: mensen van wie werd verwacht dat zij met begeleiding, opleiding of ondersteuning opnieuw aan het werk konden gaan. Vandaag wordt die maatregel uitgebreid naar alle doelgroepen.

Ook ouderen, gepensioneerden, mensen met psychiatrische problemen, studenten en zelfs werkenden met een te laag inkomen worden hierdoor getroffen.

Daarnaast wordt de aanvullende steun na twee jaar gehalveerd. Volgens Groen werd daarover nauwelijks gecommuniceerd.

Kwetsbare groepen betalen de prijs

Voor Mia Mortier, lid BCSD,  gaat de hervorming voorbij aan de realiteit van mensen die langdurig ondersteuning nodig hebben.

"Achter elke aanvraag voor aanvullende steun zit een mens, een gezin of een oudere die probeert waardig rond te komen", zegt Mortier. "Armoede bestrijd je niet door mensen minder te geven, maar door ervoor te zorgen dat iedereen de middelen heeft om menswaardig te leven."

Volgens Groen is het bijzonder moeilijk te verantwoorden dat ook mensen die niet of nauwelijks kansen hebben om hun situatie op korte termijn te verbeteren, minder steun zullen ontvangen.

"Het is moeilijk te begrijpen waarom ouderen, mensen met gezondheidsproblemen of werkenden met een te laag inkomen nu mee de rekening moeten betalen", aldus Mortier. "Wie het al moeilijk heeft, heeft nood aan ondersteuning, niet aan extra drempels."

Menswaardigheid moet uitgangspunt blijven

Groen vreest dat het nieuwe beleid vertrekt vanuit wantrouwen in plaats van vertrouwen en onvoldoende rekening houdt met de complexe realiteit van mensen in armoede.

"Dit beleid vertrekt te veel vanuit wantrouwen en te weinig vanuit de werkelijkheid van mensen", besluit Heyrman. "Groen blijft kiezen voor een sociaal beleid dat mensen versterkt in plaats van hen verder onder druk te zetten."

"Een menswaardig leven mag geen privilege zijn", vult Mortier aan. "Daarom blijven wij opkomen voor een sociaal beleid dat iedereen de kans geeft om volwaardig deel uit te maken van onze samenleving."