Niels Blomme, co-voorzitter van Groen Sint-Niklaas vat het zo samen: “Een nieuw ziekenhuis is belangrijk voor kwalitatieve zorg in Sint-Niklaas en het Waasland. Maar dat ziekenhuis moet ook duurzaam bereikbaar, ruimtelijk verantwoord en toekomstgericht zijn. Dit akkoord legt daarvoor belangrijke garanties vast.”

Op de gemeenteraad van september 2026 keurde Groen Sint-Niklaas het akkoord tussen de stad, Vitaz en de milieuorganisaties ABLLO en BBL goed. Daarmee wordt de realisatie van een nieuw, modern ziekenhuis in Sint-Niklaas mogelijk gemaakt. De juridische strijd rond de nieuwe ziekenhuissite wordt beëindigd, terwijl er tegelijk duidelijke afspraken vastliggen over duurzame mobiliteit, architectuur, ruimtegebruik en ontharding.

Een modern ziekenhuis op het grondgebied van Sint-Niklaas is belangrijk voor kwalitatieve zorg in onze stad en in het Waasland. De huidige campussen aan de Moerlandstraat en de Lodewijk De Meesterstraat beantwoorden al langer niet meer aan wat patiënten, bezoekers en zorgverleners vandaag nodig hebben.

Tegelijk was voor Groen Sint-Niklaas altijd duidelijk dat een nieuw ziekenhuis ook duurzaam, bereikbaar en ruimtelijk verantwoord moet zijn. Onze voorkeur ging uit naar een binnenstedelijke locatie, omdat die beter bereikbaar is met openbaar vervoer en fiets, en minder druk legt op open ruimte. Toen bleek dat zo’n locatie niet haalbaar was, kon een verhuis voor ons alleen met stevige garanties.

Niels Blomme, co-voorzitter van Groen Sint-Niklaas vat het zo samen: “Een nieuw ziekenhuis is belangrijk voor kwalitatieve zorg in Sint-Niklaas en het Waasland. Maar dat ziekenhuis moet ook duurzaam bereikbaar, ruimtelijk verantwoord en toekomstgericht zijn. Dit akkoord legt daarvoor belangrijke garanties vast.”

Waarom een nieuw ziekenhuis nodig is

De huidige ziekenhuiscampussen botsen al langer op hun grenzen. Er is nood aan moderne infrastructuur die betere zorg mogelijk maakt en aangepast is aan de noden van vandaag en morgen.

Groen Sint-Niklaas deelde lange tijd de voorkeur van de milieuorganisaties voor een binnenstedelijke oplossing. Een ziekenhuis in de stad is logisch bereikbaar met openbaar vervoer, te voet en met de fiets. Het beperkt ook de druk op open ruimte.

Na onderzoek bleek echter dat er geen wenselijke binnenstedelijke locatie beschikbaar was. Daardoor kwamen alternatieven in beeld. Niels Blomme licht toe: "Voor Groen Sint-Niklaas kon dat alleen op voorwaarde dat de verhuis gepaard ging met duidelijke en bindende afspraken over bereikbaarheid, ruimtegebruik, ontharding en duurzame architectuur."

Van juridische strijd naar bindende afspraken

De milieuorganisaties ABLLO en BBL voerden juridische procedures tegen het ruimtelijk uitvoeringsplan voor de nieuwe ziekenhuissite. Na eerdere stappen bij de Raad van State en een nieuw verzoekschrift van Bond Beter Leefmilieu en ABLLO werd een onafhankelijk bemiddelingstraject opgestart.

Dat traject bracht de stad, Vitaz en de milieuorganisaties opnieuw rond de tafel. Het resultaat is een juridisch akkoord, officieel een dading genoemd. De milieuorganisaties zetten hun juridische procedure stop. In ruil komen er concrete en bindende engagementen rond duurzaamheid.

Voor Groen Sint-Niklaas is dat belangrijk. Niet omdat alle oorspronkelijke bezorgdheden verdwijnen, maar omdat de ambities nu duidelijker worden vastgelegd en opgevolgd moeten worden.

Concreet legt het akkoord bindende engagementen vast op drie domeinen:

• duurzame mobiliteit: de nieuwe ziekenhuissite moet goed bereikbaar zijn met openbaar vervoer, fiets en andere duurzame vervoersmiddelen
• duurzame architectuur: het nieuwe ziekenhuis moet toekomstgericht, energiezuinig en zo groen mogelijk ontworpen worden
• ontharding en vergroening als compensatie: bijkomende verharding op de nieuwe site moet zoveel mogelijk gecompenseerd worden door ontharding en vergroening in het stadscentrum.

Duurzame mobiliteit

Een eerste belangrijk onderdeel van het akkoord gaat over bereikbaarheid.

De nieuwe ziekenhuissite moet minstens even goed bereikbaar blijven met het openbaar vervoer als de huidige ziekenhuissite. De stad engageert zich om die ontsluiting prioritair te bespreken met De Lijn en binnen de vervoersregio.

Ook Vitaz neemt engagementen op. Het ziekenhuis houdt twintig jaar lang maximaal 200.000 euro per jaar beschikbaar om het busaanbod mee te financieren als dat nodig blijkt. Als die aanvulling later overbodig is, gaat dat geld naar andere maatregelen voor duurzame mobiliteit.

Ook voor fietsers liggen er afspraken vast. Er komen voldoende beveiligde en overdekte fietsenstallingen, oplaadpunten en douches. Daarnaast wordt onderzocht of er een fietsherstelpunt en een deelfietsenplatform kunnen komen. Vitaz stelt ook een mobiliteitscoach aan om medewerkers te begeleiden bij hun woon-werkverkeer.

De ontwerpers krijgen bovendien uitdrukkelijk de opdracht om het gebouw maximaal te richten op openbaar vervoer en zachte mobiliteit.

Duurzame architectuur

Ook over de bouw zelf bevat het akkoord duidelijke afspraken.

Vitaz mag op de nieuwe site maximaal 7,7 hectare bebouwen en verharden. Dat is minder dan de helft van de zone die het ruimtelijk uitvoeringsplan daarvoor voorziet.

Daken zonder technieken of dakterras krijgen een groendak of zonnepanelen. Hemelwater wordt opgevangen en hergebruikt. Hoogstens 10 procent van de verharding mag afwateren naar de riolering. Wadi’s moeten zorgen voor infiltratie en biodiversiteit.

Ook op het vlak van energie en materialen worden ambities vastgelegd. Het gebouw mikt op een E-peil van maximaal E45, met onder meer een BEO-veld, warmtepompen en klimaatplafonds. Zonnepanelen en warmtepompen moeten ongeveer een kwart van de energie leveren.

Voor de materialen wordt ingezet op FSC-hout, gerecycleerd beton waar dat technisch en hygiënisch kan, demonteerbare gevelpanelen en een modulair ontwerp dat het gebouw aanpasbaar houdt voor de toekomst.

Ontharding en vergroening als compensatie

De bijkomende verharding op de nieuwe ziekenhuissite moet zoveel mogelijk gecompenseerd worden door ontharding en vergroening in het stadscentrum. De stad houdt daarvoor een ruimteboekhouding bij: een overzicht dat moet tonen waar nieuwe verharding bijkomt en waar tegelijk onthard wordt.

Vitaz draagt daarom vier personeelsparkings in het centrum kosteloos over aan de stad: in de Kalkstraat, de Peter Benoitstraat en op twee terreinen aan het Brugsken. Samen gaat het om ongeveer 1,2 hectare.

De stad engageert zich om die terreinen binnen 24 maanden na de overdracht te ontharden en zoveel mogelijk om te vormen tot groene, doorwaadbare en publiek toegankelijke ruimte.

Daarnaast engageert de stad zich om tussen 2026 en 2032 nog ongeveer 6,5 hectare te ontharden elders in het regionaalstedelijk gebied. Daarvoor komt er een specifieke ruimteboekhouding, die minstens elk halfjaar aan de milieuorganisaties wordt bezorgd.

Ambities goed opvolgen

Groen Sint-Niklaas is blij dat er met dit akkoord een duurzame stap vooruit wordt gezet. Het nieuwe ziekenhuis is belangrijk voor kwalitatieve zorg in Sint-Niklaas en het Waasland. Tegelijk zijn ook ontharding, duurzame mobiliteit en kwaliteitsvolle architectuur van groot algemeen belang.

Daarom vragen we dat ook de gemeenteraad regelmatig op de hoogte wordt gebracht van de uitvoering van de afspraken. Alle raadsleden moeten de onthardingsplannen, de mobiliteitsafspraken en de verdere uitwerking van het project van nabij kunnen opvolgen.

Niels Blomme besluit: “Dit akkoord maakt een nieuw ziekenhuis mogelijk, maar legt tegelijk duidelijke verantwoordelijkheden vast. Nu komt het erop aan die ambities ook waar te maken. Een duurzaam ziekenhuis vraagt niet alleen goede afspraken op papier, maar ook zorgvuldige opvolging in de praktijk.”